معرفی انواع موتور آسانسور ( از نظر ساختار و عملکرد )

انواع موتور آسانسور

موتور  گیربکس دار elevator gearbox motor

موتور گیربکس دار، یکی از متداول‌ ترین انواع موتورها در سیستم‌ های آسانسور است که معمولاً برای انتقال نیروی موتور به کابین آسانسور و کنترل سرعت حرکت آن استفاده می ‌شود. در صورتی که نیروی محرکه ورودی از الکتروموتور به قرقره کششی از طریق یک چرخ دنده  باشد، موتور از نوع گیربکس دار می باشد. این موتورها شامل یک موتور الکتریکی هستند که به یک گیربکس متصل می‌ شوند. گیربکس با تغییر نسبت دور موتور و تأمین گشتاور بیشتر، نیروی بیشتری را به قرقره یا فلکه آسانسور منتقل می‌ کند. 

ویژگی‌ ها:

• گشتاور بالا: با توجه به ساختار گیربکس، قادر به تولید گشتاور بالاتری نسبت به موتورها بدون گیربکس است.

• کاربرد در آسانسورهای سنگین: این نوع موتورها به دلیل توانایی در حمل بارهای سنگین، برای آسانسورهای تجاری و صنعتی بسیار مناسب هستند.

• نصب ساده: معمولاً نصب و راه‌ اندازی این موتورها نسبتاً آسان است.

این مطلب صرفا مقاله می باشد

موتور گیربکس دار دو سرعته

این نوع موتور، یک نوع موتور گیربکس دار است که می ‌تواند در دو سرعت مختلف عمل کند: سرعت کم برای شروع حرکت (برای جلوگیری از ضربه و آسیب به کابین) و سرعت بالا برای حرکت در طول مسیر.  در این حالت از یک موتور با دو  سیم پیچ جداگانه استفاده می شود.در زمان شروع، موتور با سیم پیچ پر سرعت به کار می افتد و برای محدود کردن جریان، یک مقاومت به صورت سری به آن ها متصل می شود. شتاب گیری آرام کابین با کاهش تدریجی میدان مقاومت صورت می گیرد. با نزدیک شدن به تراز طبقه، موتور یا سیم پیچ پرسرعت از کار می افتد و موتور با سیم پیچ کم سرعت شروع به کار می کند. سرعت کابین تا رسیدن به فاصله کمی از تراز، به صورت تدریجی کاهش می یابد و در این زمان جریان برق قطع می شود و ترمز به صورت اتوماتیک کابین را به آرامی متوقف می سازد.

ویژگی ‌ها:

• کنترل بهتر : امکان تغییر سریع بین دو سرعت، کنترل بهتری بر روی حرکت کابین فراهم می‌ آورد.
• کاربرد در پروژه‌ های مختلف : این موتورها برای آسانسورهای مسافری یا تجاری که نیاز به حرکتی ملایم و سریع دارند، بسیار مؤثر هستند.
• افزایش خوانایی مصرف انرژی : با استفاده از سرعت پایین برای شروع حرکت، مصرف انرژی کاهش می ‌یابد و عمر مفید قطعات افزایش پیدا می ‌کند.

موتور گیربکس دار تک سرعته (ولتاژ و فرکانس متغییر – VVVF )

این نوع موتور به سیستم کنترل ولتاژ و فرکانس متغیر (Variable Voltage and Variable Frequency) تجهیز شده است، که به موتور اجازه می ‌دهد با سرعت ‌های مختلف حرکت کند بدون اینکه نیاز به تغییر مکانیکی گیربکس باشد. در سیستم VVVF مزایایی وجود دارد که با دیگر سیستم ها نمی توان به آن دست یافت. شتاب گیری مثبت و منفی بسیار آرام، این سیستم را نسبت به سیستم  دو سرعته برتر می سازد.  این سیستم دارای یک سیم پیچ می باشد که با برق متناوب راه اندازی می شود.

ویژگی ‌ها:

• کارایی بالا: با استفاده از فناوری VVVF، مصرف انرژی تا حد زیادی کاهش می‌ یابد و عملکرد موتور بهبود پیدا می ‌کند.
• حرکت ملایم: این موتورها حرکت بسیار نرم و آرامی را فراهم می ‌آورند که به‌خصوص در آسانسورهای مسافری مورد توجه است.
• انعطاف ‌پذیری در کنترل: امکان اعمال کنترل دقیق بر روی سرعت و شتاب موتور.

موتور بدون گیربکس ( گیرلس )   

elevator gearless motorelevator gearless motor

موتورهای بدون گیربکس، همچنین با نام گیرلس (gearless) شناخته می ‌شوند، به موتورهایی گفته می ‌شود که نیازی به گیربکس برای انتقال نیروی الکتریکی به فلکه آسانسور ندارند. این نوع موتورها به ‌طور مستقیم به فلکه وصل می ‌شوند. چنانچه نیروی محرکه از طریق اتصال مستقیم از موتور به قرقره کشش منتقل گردد، موتور از نوع بدون گیربکس (گیرلس) می باشد. موتورهای گیرلس، ولتاژ و فرکانس متغییر کار می کنند. وجود این نوع موتور برای آسانسورهای پرسرعت بسیار مهم است. امروزه این موتور بهترین انتخاب در برآوردن شرایط ترافیکی با کارآیی بالاست.

برای شتاب گیری آرام، در مدار میدان استاتور از رگلاتور تنظیم کننده ای استفاده می شود که بازده خروجی استاتور را کنترل می کند. یک مقاومت متغیر در مدار میدان به تدریج میزان مقاومت را کاهش  و فرکانس دوران استاتور را افزایش می دهد تا کابین آسانسور با شتاب گیری آرام به سرعت نهایی برسد.با ایجاد سرعت نهایی، فرکانس استاتور تا کاهش سرعت کابین ثابت باقی می ماند. برای کاهش سرعت و توقف کابین از یک مجموعه کلید القایی استفاده می شود.ترمزها فقط در زمان ثابت بودن کابین عمل می کنند.

ویژگی ‌ها:

• عملکرد بی ‌صدا و ملایم: به دلیل عدم وجود اجزای متحرک اضافه، این موتورها معمولاً عملکردی بسیار بی‌ صدا دارند.
• افزایش کارایی انرژی: با حذف گیربکس، تنها انرژی لازم برای حرکت مستقیم به کابین آسانسور منتقل می ‌شود، که این امر باعث افزایش کارایی انرژی می گردد.
• کم ‌فضا و نصب آسان: از آنجا که این موتورها به فضاهای کمتری نیاز دارند، برای ساختمان ‌های با فضای محدود بسیار مناسب هستند.
• طول عمر بالاتر و نگهداری کم: به دلیل طراحی ساده‌ تر و پیچیدگی کمتر، این موتورها معمولاً نیاز به نگهداری کمتری دارند و عمر مفید بالاتری دارند.

هر یک از این موتورها بسته به نیاز و شرایط خاص پروژه‌ های آسانسوری استفاده می‌ شوند و کارایی بهینه را در حرکت کابین ارائه می‌ دهند.